Home > Actueel > 

Minister Van der Steur reikt Mr. Gonsalvesprijs voor rechtshandhaving uit

Jury nomineert politie Utrecht en Den Haag voor vernieuwing in aanpak van radicalisering en terrorisme

De Bondgenotenaanpak van de Politie Eenheid Midden-Nederland en de aanpak van radicalisering en jihadisme door de Politie Eenheid Den Haag. Deze initiatieven dingen mee naar de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving. De jury van de Mr. Gonsalvesprijs onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen besloot tot nominatie van beide initiatieven op basis van de beoordeling van de ontvangen inzendingen. De Mr. Gonsalvesprijs 2015 stelt vernieuwing in de aanpak van radicalisering en terrorisme centraal. Minister van Veiligheid en Justitie mr. G.A. (Ard) van der Steur reikt de prijs op maandag 9 november in Den Haag uit.

Politie Eenheid Midden-Nederland, district Stad Utrecht (‘Bondgenotenaanpak’)

Het initiatief voor de eerste Bondgenotengroep in de Utrechtse aandachtwijk Overvecht werd al in 2009 genomen. De nieuwe en integrale aanpak heeft zich inmiddels als een olievlek over de hele stad Utrecht uitgebreid. En deze methodiek is in de Eenheid Midden-Nederland dé standaard geworden voor netwerkontwikkeling. 

Bondgenoten zijn actieve, invloedrijke vertegenwoordigers van gemeenschappen, die de sfeer en gevoelens binnen de eigen groep goed kennen en hun achterban kunnen informeren en beïnvloeden. Ze zijn bereid en in staat om overheidsprofessionals te informeren, te adviseren en ook zelf gerichte actie te ondernemen als de situatie daarom vraagt. Deelnemers aan het netwerk zijn o.a. voorzitters van moskeebesturen, imams, wetenschappers, docenten van scholen, (politiek) actieve bewoners en vertegenwoordigers van organisaties en van de gemeente Utrecht.

De nadruk bij de samenwerking ligt op duurzaamheid, gelijkwaardigheid, wederzijds vertrouwen en persoonlijke inzet van de deelnemers aan een vreedzame, veilige en inclusieve samenleving. Uniek is de ‘gelaagdheid’ in de aanpak: de netwerken lopen van districtschef tot wijkagent en zorgen voor verbinding op alle niveaus, met alle relevante gemeenschappen. Hierdoor hebben de politie en de gemeente samen met hun Bondgenoten invloed op de ontwikkelingen in de buurten. Gewenste ontwikkelingen en initiatieven worden ondersteund en bekrachtigd. Daar waar segregatie, polarisatie of radicalisering dreigt, wordt dit vaak tijdig onderkend en kan informatie worden gedeeld en actie ondernomen.

Bondgenotenbijeenkomsten worden op regelmatige basis op de politiebureaus gehouden. Na de aanslagen van januari in Parijs is een van de Bondgenoten, Radj Ramcharan, met een grote groep vrijwilligers wekenlang de stad ingegaan om met burgers te praten. Door de straatgesprekken met als titel ‘Jouw angst, mijn angst’ werd het voor veel autochtone Utrechters duidelijk dat ook moslims bang waren en dat de verschillende gemeenschappen zich niet uit elkaar moeten laten spelen door extremisten.

Politie Eenheid Den Haag (inzet op contraterrorisme, extremisme en radicalisering)

De Politie Eenheid Den Haag bedacht een nieuwe en integrale manier om radicalisering aan te pakken en uitreizen te voorkomen. Directe aanleiding waren ronselpraktijken voor de gewapende strijd in Syrië en Irak, begin 2013. Er was toen nog weinig bekend over radicalisering en het uitreizen voor de gewapende strijd. Vanaf het begin was duidelijk dat het om een complex probleem ging.

Er werd daarom gekozen voor een integrale aanpak: de belangrijkste deskundigen werden vanuit de verschillende disciplines in één team samengebracht. En men zocht vanaf het begin structurele samenwerking met externe partners als de NCTV, AIVD, betrokken gemeenten, scholen, subsidie- en zorginstellingen. De verbrokkelde kennis en informatie kon op die manier worden samengebracht en strategieën op elkaar afgestemd. Dat maakt tot op de dag van vandaag preventieve en repressieve acties mogelijk; bestuursrechtelijke en sociale interventies werden centraal gesteld met het strafrecht als uiterste middel.

Het Veiligheidshuis van de gemeenten werd coördinator van het zogenaamde casusoverleg. Het strafrechtelijk onderzoeksteam werd samengesteld uit collega’s van verschillende disciplines en zo werd opsporing ingebed in een compleet nieuwe, integrale aanpak van contraterrorisme, extremisme en radicalisering. Het doel van de nieuwe aanpak was niet alleen het voorkomen van uitreizen, maar ook het tegengaan van radicalisering. Niet de telefoontap, maar de wijkagent speelt een cruciale rol bij de informatievoorziening. Dat is immers ook de persoon die door bezorgde ouders wordt aangesproken en veel jongeren kent. Een andere vernieuwing was het gebruik van sociale media, die een schat aan informatie opleveren.

De nieuwe aanpak is inmiddels verankerd in de politie-eenheid en heeft in samenwerking met alle partners al tot veel successen geleid. Zorg- en begeleidingstrajecten zijn gestart zodat radicaliserende jongeren nu zo vroeg mogelijk een aanpak op maat krijgen. Enkele jongeren zijn op weg naar oorlogsgebied tegengehouden. Paspoorten zijn ingenomen, uitkeringen stopgezet en een aantal minderjarigen is uit huis geplaatst. Door alle interventies is het vertrouwen van ouders en andere burgers in de politie aantoonbaar vergroot. Bovendien doen jongeren uit het netwerk niet meer zo snel extremistische uitlatingen op internet of tijdens demonstraties.

Over de Gonsalvesprijs

De Mr. Gonsalvesprijs is ondergebracht bij ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. In 2013 ging de prijs naar de Dienst Justitiële Inrichtingen voor de vernieuwing van het gevangeniswezen. Eerdere edities werden gewonnen door Emergo (bestrijding zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen), Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden, project SMS Alert van Politie Midden en West-Brabant en de Amsterdamse politieman Leen Schaap als eerbetoon aan de ME die vaak onder moeilijke omstandigheden moet werken.

Voorzitter van het Curatorium is Wim Deetman.

De jury bestaat naast Arthur Docters van Leeuwen uit Nicole Bogers, Ahmed Marcouch, Bernard Welten, Erik van den Emster en Sadik Harchaoui.