Haagse aanpak van radicalisering en terrorisme wint Gonsalvesprijs 2015

Minister Ard van der Steur reikt sculptuur Mr. Gonsalvesprijs uit aan teamchef Youssef Ait Daoud en zijn collega’s.
Minister Ard van der Steur reikt sculptuur Mr. Gonsalvesprijs uit aan teamchef Youssef Ait Daoud en zijn collega’s.

De Politie Eenheid Den Haag wint de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving 2015 met de aanpak van radicalisering en terrorisme.

Minister mr. G.A. (Ard) van der Steur van Veiligheid en Justitie reikte vanmiddag aan vertegenwoordigers van de Politie Eenheid Den Haag de Gonsalvesprijs uit. Hij deed dit in De Haagse Lobby boven de openbare bibliotheek aan het Spui. De prijs bestaat uit een sculptuur.

Naast de Haagse politie was ook de Utrechtse politie genomineerd voor de Mr. Gonsalvesprijs 2015 met haar Bondgenotenaanpak als antwoord op polarisatie en radicalisering.

Jury

De jury die de nominaties bepaalde en de prijswinnaar aanwees, staat onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen. Van de jury maken tevens deel uit mevrouw N. (Nicole) Bogers en de heren mr. F.W.H. (Erik) van den Emster, mr. S. (Sadik) Harchaoui, A. (Ahmed) Marcouch en drs. B.J.A.M. (Bernard) Welten. Voorzitter van het curatorium van de Mr. Gonsalvesprijs is drs. W.J. (Wim) Deetman.

De jury kwam tot het oordeel dat – meer dan bij de Utrechtse Bondgenotenaanpak – de benadering in Den Haag er direct op is gericht om radicalisering en jihadisme te voorkomen. Bijzonder aan de Haagse aanpak is dat deze allesomvattend is en multidisciplinair. Dat is in dit geval ook noodzakelijk. Op de achtergrond speelt een groot maatschappelijk probleem. Dat is alleen op te lossen door intensieve samenwerking met alle maatschappelijke partners. Niet de opsporing, maar de informatievoorziening werd centraal gesteld. Daardoor was het mogelijk om meer te doen: op tijd paspoorten in te trekken, banktegoeden te bevriezen, hulp te bieden aan gezinnen.

Centrale rol voor de wijkagent

Wat de jury zeer aanspreekt, is het feit dat niet de telefoontap maar de wijkagent een centrale rol speelt in de informatievoorziening. De wijkagent is immers ook de persoon die door bezorgde ouders wordt aangesproken en veel jongeren kent. Een andere vernieuwing was het gebruik van sociale media, die een schat aan informatie opleveren. Een groot deel van de communicatie tussen radicaliserende jongeren vindt per slot van rekening plaats op sociale media.

De jury beseft terdege dat zo’n nieuwe, onconventionele aanpak valt of staat met de mensen die hem in praktijk moeten brengen. In Den Haag is een groep mensen bijeengebracht die nieuwe wegen durven te bewandelen om een nieuw probleem te lijf te gaan. En daarmee sluit de aanpak van de Politie Eenheid Den Haag het beste aan bij de doelstellingen van deze prijs. Het pionierswerk dat in Den Haag is verricht, is inmiddels overgenomen in de landelijke veiligheidsketen.

De Mr. Gonsalvesprijs

De Mr. Gonsalvesprijs is ondergebracht bij ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie dan wel een project dat een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. In 2013 ging de prijs naar de modernisering van het gevangeniswezen. Eerdere edities werden gewonnen door ‘Emergo’, ter bestrijding van de zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen, de Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden, het project SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant en de Amsterdamse ME die vaak onder moeilijke omstandigheden zijn werk moet doen.

Nominaties Gonsalvesprijs 2015

Jury nomineert politie Utrecht en Den Haag voor vernieuwing in aanpak van radicalisering en terrorisme.

De Bondgenotenaanpak van de Politie Eenheid Midden-Nederland en de aanpak van radicalisering en jihadisme door de Politie Eenheid Den Haag. Deze initiatieven dingen mee naar de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving. De jury van de Mr. Gonsalvesprijs onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen besloot tot nominatie van beide initiatieven op basis van de beoordeling van de ontvangen inzendingen.

De Mr. Gonsalvesprijs 2015 stelt vernieuwing in de aanpak van radicalisering en terrorisme centraal. Minister van Veiligheid en Justitie mr. G.A. (Ard) van der Steur reikt de prijs op maandag 9 november in Den Haag uit.

Politie Eenheid Midden-Nederland

District Stad Utrecht (‘Bondgenotenaanpak’)

Het initiatief voor de eerste Bondgenotengroep in de Utrechtse aandachtwijk Overvecht werd al in 2009 genomen. De nieuwe en integrale aanpak heeft zich inmiddels als een olievlek over de hele stad Utrecht uitgebreid. En deze methodiek is in de Eenheid Midden-Nederland dé standaard geworden voor netwerkontwikkeling.

Bondgenoten zijn actieve, invloedrijke vertegenwoordigers van gemeenschappen, die de sfeer en gevoelens binnen de eigen groep goed kennen en hun achterban kunnen informeren en beïnvloeden. Ze zijn bereid en in staat om overheidsprofessionals te informeren, te adviseren en ook zelf gerichte actie te ondernemen als de situatie daarom vraagt. Deelnemers aan het netwerk zijn o.a. voorzitters van moskeebesturen, imams, wetenschappers, docenten van scholen, (politiek) actieve bewoners en vertegenwoordigers van organisaties en van de gemeente Utrecht.

De nadruk bij de samenwerking ligt op duurzaamheid, gelijkwaardigheid, wederzijds vertrouwen en persoonlijke inzet van de deelnemers aan een vreedzame, veilige en inclusieve samenleving. Uniek is de ‘gelaagdheid’ in de aanpak: de netwerken lopen van districtschef tot wijkagent en zorgen voor verbinding op alle niveaus, met alle relevante gemeenschappen. Hierdoor hebben de politie en de gemeente samen met hun Bondgenoten invloed op de ontwikkelingen in de buurten. Gewenste ontwikkelingen en initiatieven worden ondersteund en bekrachtigd. Daar waar segregatie, polarisatie of radicalisering dreigt, wordt dit vaak tijdig onderkend en kan informatie worden gedeeld en actie ondernomen.

Bondgenotenbijeenkomsten worden op regelmatige basis op de politiebureaus gehouden. Na de aanslagen van januari in Parijs is een van de Bondgenoten, Radj Ramcharan, met een grote groep vrijwilligers wekenlang de stad ingegaan om met burgers te praten. Door de straatgesprekken met als titel ‘Jouw angst, mijn angst’ werd het voor veel autochtone Utrechters duidelijk dat ook moslims bang waren en dat de verschillende gemeenschappen zich niet uit elkaar moeten laten spelen door extremisten.

Politie Eenheid Den Haag

Inzet op contra-terrorisme, extremisme en radicalisering

De Politie Eenheid Den Haag bedacht een nieuwe en integrale manier om radicalisering aan te pakken en uitreizen te voorkomen. Directe aanleiding waren ronselpraktijken voor de gewapende strijd in Syrië en Irak, begin 2013. Er was toen nog weinig bekend over radicalisering en het uitreizen voor de gewapende strijd. Vanaf het begin was duidelijk dat het om een complex probleem ging.

Er werd daarom gekozen voor een integrale aanpak: de belangrijkste deskundigen werden vanuit de verschillende disciplines in één team samengebracht. En men zocht vanaf het begin structurele samenwerking met externe partners als de NCTV, AIVD, betrokken gemeenten, scholen, subsidie- en zorginstellingen. De verbrokkelde kennis en informatie kon op die manier worden samengebracht en strategieën op elkaar afgestemd. Dat maakt tot op de dag van vandaag preventieve en repressieve acties mogelijk; bestuursrechtelijke en sociale interventies werden centraal gesteld met het strafrecht als uiterste middel.

Het Veiligheidshuis van de gemeenten werd coördinator van het zogenaamde casusoverleg. Het strafrechtelijk onderzoeksteam werd samengesteld uit collega’s van verschillende disciplines en zo werd opsporing ingebed in een compleet nieuwe, integrale aanpak van contraterrorisme, extremisme en radicalisering. Het doel van de nieuwe aanpak was niet alleen het voorkomen van uitreizen, maar ook het tegengaan van radicalisering. Niet de telefoontap, maar de wijkagent speelt een cruciale rol bij de informatievoorziening. Dat is immers ook de persoon die door bezorgde ouders wordt aangesproken en veel jongeren kent. Een andere vernieuwing was het gebruik van sociale media, die een schat aan informatie opleveren.

De nieuwe aanpak is inmiddels verankerd in de politie-eenheid en heeft in samenwerking met alle partners al tot veel successen geleid. Zorg- en begeleidingstrajecten zijn gestart zodat radicaliserende jongeren nu zo vroeg mogelijk een aanpak op maat krijgen. Enkele jongeren zijn op weg naar oorlogsgebied tegengehouden. Paspoorten zijn ingenomen, uitkeringen stopgezet en een aantal minderjarigen is uit huis geplaatst. Door alle interventies is het vertrouwen van ouders en andere burgers in de politie aantoonbaar vergroot. Bovendien doen jongeren uit het netwerk niet meer zo snel extremistische uitlatingen op internet of tijdens demonstraties.

Over de Gonsalvesprijs

De Mr. Gonsalvesprijs is ondergebracht bij ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. In 2013 ging de prijs naar de Dienst Justitiële Inrichtingen voor de vernieuwing van het gevangeniswezen. Eerdere edities werden gewonnen door Emergo (bestrijding zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen), Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden, project SMS Alert van Politie Midden en West-Brabant en de Amsterdamse politieman Leen Schaap als eerbetoon aan de ME die vaak onder moeilijke omstandigheden moet werken.

Voorzitter van het Curatorium is Wim Deetman.

De jury bestaat naast Arthur Docters van Leeuwen uit Nicole Bogers, Ahmed Marcouch, Bernard Welten, Erik van den Emster en Sadik Harchaoui.

Uitnodiging: uitreiking Gonsalvesprijs 2015

Minister mr. Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie zal de zesde Mr. Gonsalvesprijs uitreiken tijdens een feestelijke bijeenkomst op maandag 9 november.

Tijd & plaats: 2015 van 15.30 – 17.30 uur in De Haagse Lobby op de 10e etage van het stadhuis (ingang bibliotheek, Spui 68) van Den Haag.

Na een welkom en inleiding door onze gastheer, burgemeester J.J. va Aartsen, zal de Mr. Gonsalveslezing worden gehouden.

Ditmaal is de heer drs. I.W.V. (Ivo) Veenkamp de gastspreker. Hij is sinds enkele jaren als Deputy Executive Director verbonden aan ‘Hedayah’ in Abu Dhabi. Dit is een nieuw centrum voor de preventie en bestrijding van terrorisme en extremisme. Het initiatief tot oprichting kwam tien jaar na 9/11 van dertig Westerse en niet-Westerse landen om te laten zien dat de strijd tegen terrorisme een gezamenlijke verantwoordelijkheid is.

Het aantal zitplaatsen in De Haagse Lobby is beperkt. Aanmelding is daarom gewenst. Dit kan door z.s.m. doch in elk geval voor 19 oktober een e-mail te sturen naar c.wever@prodemos.nl, met vermelding van uw naam, functie, adres en het aantal deelnemers.

Thema Gonsalvesprijs 2015

Gezocht: vernieuwers in aanpak van radicalisering en terrorisme

De Mr. Gonsalvesprijs 2015 stelt vernieuwing in de aanpak van radicalisering en terrorisme centraal. Vernieuwers van die aanpak – personen en organisaties – maken dit jaar kans om deze nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving te winnen. Minister mr. G.A. (Ard) van der Steur van Veiligheid en Justitie zal op maandag 9 november 2015 de zesde Mr. Gonsalvesprijs uitreiken.

Wat is de meest effectieve manier om radicalisering en terrorisme in de kiem te smoren? Welk project slaagt er op een innovatieve wijze in om geradicaliseerde, (potentieel) gewelddadige jongeren te beletten zich bij terreurorganisaties als Islamitische Staat (IS) aan te sluiten, of om teruggekeerde strijders weer in de Nederlandse samenleving te integreren?

Deze en andere vragen zal de jury van de Mr. Gonsalvesprijs onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen zich later dit jaar stellen bij beoordeling van de inzendingen die meedingen naar de prijs.

Vernieuwers in de aanpak van radicalisering en terrorisme kunnen personen of organisaties zijn binnen onder andere politie en justitie, preventie, gemeenten en welzijn. Kandidaten voor de Mr. Gonsalvesprijs kunnen tot 1 oktober worden aangemeld bij de jury. Dat kan door het volledig ingevulde aanmeldingsformulier (download het formulier) te mailen naar c.wever@prodemos.nl of per post te sturen naar Jury Mr. Gonsalvesprijs, p/a ProDemos, Hofweg 1-H, 2511 AA  Den Haag.

Internationale waardering

Dit jaar wordt voor de prijs speciaal gezocht naar best practices in het land om geradicaliseerde, (potentieel) gewelddadige jongeren op een ander spoor te brengen. Wat werkt en wat blijkt niet te werken bij de preventie en bestrijding van terrorisme en radicalisering? Helpt het om deze jongeren extra goed in de gaten te houden? En als ze uit gebieden van Islamitische Staat terugkomen, is streng straffen dan de beste aanpak? Of moet je vooral met hen praten en zorgen voor een zinvolle dagbesteding als school of werk? Allemaal vragen waarop in kringen van politie en justitie, preventie, openbaar bestuur en welzijn nog geen eenduidig antwoord bestaat door het relatief nieuwe fenomeen van radicalisering en terrorisme.

Jurylid Nicole Bogers van de Mr. Gonsalvesprijs weet als uitvoerend portefeuillehouder contraterrorisme, extremisme en radicalisering binnen de politie: ‘In Nederland wordt er veel met een persoonsgerichte aanpak gewerkt en dat bevestigt dat er niet slechts één methode is om radicalisering en terrorisme in de kiem te smoren’. Bogers voelt zich als jurylid en portefeuillehouder binnen de politie dubbel betrokken bij het thema van de Mr. Gonsalvesprijs 2015: ‘De jury is vooral ook benieuwd naar ideeën, acties en projecten die een positief effect hebben op deradicalisering en waarmee is voorkomen dat iemand zich aan kon sluiten bij een terroristische organisatie’. Internationaal gezien wordt er volgens haar ‘met waardering gekeken naar de Nederlandse inspanningen van diverse professionals, overheden en initiatieven op dit thema’.

Over de Mr. Gonsalvesprijs

De Mr. Gonsalves Nationale Innovatieprijs voor de Rechtshandhaving richt zich op personen en of organisaties die een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de rechtshandhaving. De Mr. Gonsalvesprijs wordt elke twee jaar toegekend. De prijs is een initiatief van het curatorium van de Mr. Gonsalvesprijs onder voorzitterschap van drs. W.J. (Wim) Deetman en van ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat – te Den Haag. De prijs is vernoemd naar wijlen mr. R.A. (Rolph) Gonsalves, misdaadbestrijder en voormalig topman van het Openbaar Ministerie (OM).

De Mr. Gonsalvesprijs bestaat tien jaar. In 2005 werd de prijs voor het eerst uitgereikt. Prijswinnaars tot nu toe waren: de unit Multi-Etnisch Politiewerk van de Politie Haaglanden; het project SMS-Alert van de Politie Midden- en West-Brabant;  de ME van Amsterdam (in de persoon van politieman Leen Schaap); Emergo, een samenwerkingsproject om de zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen te bestrijden en de Dienst Justitiële Inrichtingen voor de modernisering van het gevangeniswezen.