Gronings bedrijf Web-IQ wint Gonsalvesprijs 2017

Het bedrijf Web-IQ wint de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving 2017. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid reikte vanmiddag in de grote zittingszaal van de Hoge Raad de Gonsalvesprijs uit aan de directeur Eldert van Wijngaarden en enkele medewerkers van het bedrijf Web-IQ, dat technologie heeft ontwikkeld waarmee criminaliteit op het internet kan worden opgespoord. De prijs bestaat uit een sculptuur. Voorafgaand aan de uitreiking hield Ronald Prins, oprichter en directeur van Fox IT, een lezing over de dreigingen van cybercrime onder de titel “Op het internet geldt nu het recht van de sterkste. Wat gaan we er aan doen?”

Web-IQ ontwikkelde de web crawler Voyager, een computerprogramma dat op een methodische en geautomatiseerde manier internet doorbladert. Deze technologie kan worden gebruikt bij het opsporen van kinderporno, maar ook van andere criminele activiteiten die zich op internet afspelen. Web-IQ zoekt sinds twee jaar met Voyager ook op het anonieme deel van het internet, het zogeheten darkweb, naar kinderporno en mogelijke daders van kindermisbruik. Intussen hebben verschillende gemeenten en onderdelen van de politie dankzij de techniek van Web-IQ successen kunnen boeken in de aanpak van mensenhandel, illegale prostitutie en kindermisbruik. Ook internationaal is technologie van Web-IQ met succes ingezet. Europol en andere internationale organisaties maken gebruik van data en kennis die verworven is met technologie van Web-IQ.

Den Haag – Minister van Justitie en Veiligheid Grapperhaus overhandigd de Gonsalves Prijs uit aan winnaar van Wijngaarden.

Naast Web-IQ waren ook het project Gravesac, een opsporingsproject van de Dienst Landelijke Recherche van de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie en het Openbaar Ministerie en het project Sweetie 2.0 van Terres des Hommes genomineerd. Door het project Gravesac kon de politie deze zomer verschillende dealers aanhouden door de overname en het enige tijd in de lucht houden van Hansa Market, een illegale handelsplaats waar op grote schaal drugs werd verhandeld. Hierbij werd onder meer samengewerkt met de FBI.

Het project Sweetie 2.0 is een doorontwikkeling van het Sweetie-project dat Terre des Hommes in 2013 in de Filipijnen is gestart. In samenwerking met de universiteiten van Leiden en Tilburg is nieuwe software ontwikkeld, die gebruik maakt van kunstmatige intelligentie en avatars: virtuele kinderen. Op deze manier wil Terres des Hommes potentiële daders traceren, identificeren en afschrikken. 

Den Haag – Minister Grapperhaus en de winnaars, genomineerden en plaatsvervangend voorzitter van de jury van de mr. Gonsalvesprijs 2017.

Aanpakken van anarchie op het internet

Alle drie genomineerde inzendingen zijn in de ogen van de jury goede voorbeelden van een vernieuwende aanpak van cybercrime. De grote kracht van het internet is het open karakter ervan. Maar net als in de echte wereld opereert niet iedereen op internet met goede bedoelingen. Criminelen maken gebruik van de anarchie die op bepaalde delen van het internet heerst. Het is deze anarchie die alle drie de initiatieven aanpakken, elk op hun eigen manier.

Het trof de jury dat het bij Web-IQ ging om een bedrijf dat min of meer bij toeval stuitte op criminele activiteiten op het internet. In het juryrapport valt te lezen dat het bedrijf vervolgens besloot om de aanwezige kennis en kunde in te zetten voor de bestrijding daarvan. Het belang van de onderneming werd zo ten dienste gesteld van een groter goed: het maatschappelijk belang. Dankzij de speciaal hiervoor door Web-IQ ontwikkelde technische middelen hebben politie en gemeenten slachtoffers van mensenhandel en gedwongen prostitutie weten op te sporen en uit verschrikkelijke situaties weten te bevrijden.

Het is die maatschappelijke betrokkenheid van Web-IQ en de publiek-private samenwerking die daaruit voortvloeide, die deze inzending in de ogen van de jury zo bijzonder maakt. In de toekomst zal steeds vaker een beroep moeten worden gedaan op private partijen in de strijd tegen cybercrime. Het verantwoordelijkheidsgevoel van Web-IQ en het handelen dat daaruit voortvloeide, is een hoopgevend voorbeeld voor andere bedrijven in deze sector.

De jury die de nominaties bepaalde en de prijswinnaar aanwees, staat onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen. Van de jury maken tevens deel uit mevrouw N. (Nicole) Bogers en de heren mr. F.W.H. (Erik) van den Emster, mr. S. (Sadik) Harchaoui, A. (Ahmed) Marcouch en drs. B.J.A.M. (Bernard) Welten. Voorzitter van het curatorium van de Mr Gonsalvesprijs is drs. W.J. (Wim) Deetman.

De Mr. Gonsalvesprijs is ondergebracht bij ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon, organisatie of project dat een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving.

In 2015 ging de prijs naar de Politie Eenheid Den Haag voor haar aanpak van radicalisering en terrorisme. Eerdere edities werden gewonnen door het programma modernisering gevangeniswezen, het project ‘Emergo’, ter bestrijding van de zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen, de Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden, het project SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant en de Amsterdamse ME die vaak onder moeilijke omstandigheden zijn werk moet doen.

Nominaties Gonsalvesprijs 2017

Het bedrijf Web IQ, het project Gravesac en het project Sweetie 2.0 dingen mee naar de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving. De  jury onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen besloot deze inzendingen te nomineren. De Mr Gonsalvesprijs stelt dit jaar goede praktijkvoorbeelden van de aanpak van cybercrime centraal. De jury heeft bij de nominatie rekening gehouden met het bewezen effect van de betreffende projecten, de sterke link naar de politiepraktijk en de rechtshandhaving en de samenwerking tussen verschillende partijen. Minister van Justitie en Veiligheid F. Grapperhaus reikt de prijs op maandag 13 november uit bij de Hoge Raad in Den Haag. Daaraan voorafgaand zal Ronald Prins, directeur en mede-oprichter van beveiligingsbedrijf Fox-IT, een lezing geven.

Het bedrijf Web IQ onder leiding van directeur Eldert van Wijngaarden maakt het effectiever inzetten van  opsporings- en handhavingscapaciteit mogelijk. Door het gebruik van de ‘webcrawler’ Voyager is het bijvoorbeeld mogelijk om met informatie van het internet gevallen van illegale prostitutie, uitbuiting en mensenhandel op te sporen. Verschillende politieonderdelen en gemeentes hebben dankzij deze methode beter inzicht gekregen in deze problematiek en actie kunnen ondernemen. Ook internationaal zijn successen geboekt.

Het project Gravesac onder leiding van Arjan Boogers  is een opsporingsproject van de Dienst Landelijke Recherche van de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie en het Openbaar Ministerie, waarin het Darkweb team en het Team High Tech Crime  samen werken  om de problematiek van het zogeheten darkweb in de kern aan te pakken.  De politie kon deze zomer verschillende dealers aanhouden door de overname en het enige tijd in de lucht houden van Hansa Market, een illegale handelsplaats  waar op grote schaal drugs werd verhandeld. Hierbij werd onder meer samengewerkt met de FBI.

Het project Sweetie 2.0 van Terres des Hommes, onder leiding van Hans Guijt, is opgezet in navolging van het  ‘Sweetie Project’ uit 2013. Met een computeranimatie van een tienjarig Filipijns meisje wist Terre des Hommes in tien weken tijd duizend pedofielen te identificeren uit meer dan zeventig verschillende landen. De dossiers zijn overgedragen aan Europol en in verschillende landen zijn bezitters van kinderporno aangehouden. Om in te kunnen grijpen alvorens ernstige misdrijven tegen kinderen worden begaan en potentiële daders te traceren, te identificeren en met een waarschuwingssignaal af te schrikken is speciale software ontwikkeld, Sweetie 2.0. Zo wordt bijgedragen aan de strijd tegen seksuele uitbuiting van kinderen.

De Mr. Gonsalvesprijs is ondergebracht bij ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. In 2015 ging de prijs naar de Politie Eenheid Den Haag voor haar aanpak van radicalisering en terrorisme. Eerdere edities werden gewonnen door de Dienst Justitiële Inrichtingen voor de vernieuwing van het gevangeniswezen,  Emergo (bestrijding zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen), Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden, project SMS Alert van Politie Midden en West-Brabant en de Amsterdamse politieman Leen Schaap als eerbetoon aan de ME die vaak onder moeilijke omstandigheden moet werken.

Voorzitter van het Curatorium is Wim Deetman.

De jury bestaat naast Arthur Docters van Leeuwen uit Nicole Bogers, Ahmed Marcouch, Bernard Welten, Erik van den Emster en Sadik Harchaoui.

Gezocht: succesvolle bestrijders van cybercrime

Bijna dagelijks staan er berichten in de media over cyberaanvallen. Wat is een effectieve manier om cybercriminaliteit tegen te gaan? Welk project slaagt er in om daadkrachtig op te treden tegen de toenemende dreiging van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit? De Mr. Gonsalvesprijs is op zoek naar personen of organisaties die een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de rechtshandhaving. Kandidaten kunnen tot 1 oktober 2017 worden aangemeld via www.gonsalvesprijs.nl. De minister van Veiligheid en Justitie zal op maandag 13 november 2017 de Mr. Gonsalvesprijs uitreiken. Voorafgaand aan de prijsuitreiking  zal Ronald Prins, directeur en mede-oprichter van Fox-IT, een lezing houden.

De Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor rechtshandhaving wordt elke twee jaar toegekend. De prijs is een initiatief van het curatorium van de Mr. Gonsalvesprijs en van ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat. De prijs is vernoemd naar wijlen mr. R.A. (Rolph) Gonsalves, misdaadbestrijder en voormalig topman van het Openbaar Ministerie (OM).

Dit jaar wordt voor de prijs speciaal gezocht naar best practices in de aanpak van cybercriminaliteit. Omdat ons leven zich steeds meer afspeelt in het digitale domein, nemen ook de kansen en mogelijkheden van online criminaliteit toe. Cybercriminaliteit, waaronder we verstaan criminaliteit met ICT als middel of als doelwit, kost de Nederlandse samenleving ongeveer 10 miljard euro per jaar en kan ontwrichtende gevolgen hebben. Je kunt bijvoorbeeld denken aan phishing en identiteitsfraude, waarbij misbruik wordt gemaakt van persoonlijke gegevens, aan hacking en DDoS-aanvallen waarbij websites of computernetwerken worden platgelegd en ook vitale dienstverlening in gevaar kan komen, maar ook aan fraude op online handelsplaatsen en aan kinderporno.

Welk project treedt succesvol op tegen de dreigingen van cybercriminaliteit? Hoe spoor je fraude op die op het ‘dark web’ wordt gepleegd? Welke interventies vergroten  de digitale veiligheid binnen de financiële sector? Welk meldpunt of programma heeft  bewezen effectief te zijn in de aanpak van cybercrime? De jury is overigens nadrukkelijk op zoek naar initiatieven waarin, naast publieke partijen, ook private partijen een rol spelen.

Eerdere winnaars

De Mr. Gonsalvesprijs werd in 2005 voor het eerst uitgereikt. Prijswinnaars waren de unit Multi-Etnisch Politiewerk van de Politie Haaglanden; het project SMS-Alert van de Politie Midden- en West-Brabant;  de ME van Amsterdam (in de persoon van politieman Leen Schaap); Emergo, een samenwerkingsproject om de zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen te bestrijden en de Dienst Justitiële Inrichtingen voor de modernisering van het gevangeniswezen. In 2015 won de Politie Eenheid Den Haag de prijs met haar aanpak van radicalisering en terrorisme.


Kandidaten voor de Mr Gonsalvesprijs kunnen tot 1 oktober worden aangemeld bij de jury. Dat kan via het aanmeldformulier op deze website. Meer informatie over ProDemos op www.prodemos.nl.