Nieuws

Persbericht juli 2013: vernieuwers gezocht bij stoppen van ‘criminele carrières’

Den Haag, juli 2013

Wat is de meest effectieve manier om een criminele loopbaan in de kiem te smoren? Welk project slaagt er op een innovatieve wijze in om criminelen op het rechte pad te helpen? De Mr. Gonsalvesprijs is op zoek naar personen of organisaties die op die manier een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de rechtshandhaving.

Minister mr. Ivo Opstelten zal op 18 november 2013 de vijfde Mr. Gonsalvesprijs uitreiken. De Mr. Gonsalvesprijs wordt elke twee jaar toegekend. De prijs is een initiatief van het curatorium van de Mr. Gonsalvesprijs en van ProDemos, Huis voor democratie en rechtsstaat.

De prijs is vernoemd naar wijlen mr. R. Gonsalves, misdaadbestrijder en voormalig topman van het Openbaar Ministerie (OM).

Dit jaar wordt voor de prijs speciaal gezocht naar innovatieve manieren om mensen die verstrikt raken of zijn in een leven van criminaliteit op een ander spoor te brengen. Het kan gaan om vernieuwers die bij de overheid werken, in de psychiatrie, jeugdzorg, het buurtwerk of het onderwijs en die niet wegkijken bij problemen, maar op een originele en soms onorthodoxe wijze in actie komen tegen crimineel gedrag.

Crimineel gedrag kan uiteraard een incidenteel karakter hebben. Maar in veel gevallen is criminaliteit een manier van leven en wat je een ‘loopbaan’ zou kunnen noemen. Rechtshandhaving vraagt dan om meer dan alleen het bestraffen van een overtreding van de wet. De vraag is hoe zo’n loopbaan op andere manieren kan worden gestopt. Die vraag klemt bij volwassenen, maar nog sterker bij jongeren.

In 2005 ging de Mr. Gonsalvesprijs naar de Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden. Daarna won het project SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant de prijs. In 2009 kreeg de Amsterdamse politieman Leen Schaap de prijs als eerbetoon aan alle politiemensen die als lid van de mobiele eenheid te maken kregen met agressie en geweld. En in 2011 werd de Mr. Gonsalvesprijs toegekend aan Emergo, een innovatief samenwerkingsproject om de georganiseerde zware criminaliteit op de Amsterdamse Wallen in beeld te brengen en te bestrijden.

Emergo ontvangt Gonsalvesprijs 2011

De Mr. Gonsalvesprijs 2011 is toegekend aan het Amsterdamse project Emergo, gericht op de integrale aanpak van overlast en criminaliteit in het Amsterdamse Wallengebied.

Lodewijk Asscher, verantwoordelijk wethouder voor Project 1012: het ‘schoonvegen’ van de Wallen, en het hoofd van het Amsterdamse Van Traa-team Kees Lacet, hebben op 19 december 2011 namens de samenwerkende overheidsorganisaties uit handen van minister van Veiligheid en Justitie mr. Ivo Opstelten in Den Haag de vierde editie van de prestigieuze prijs voor vernieuwende rechtshandhaving ontvangen.

Volgens Opstelten is Emergo een voorbeeld van een ‘slim, innoverend initiatief’. “Het laat duidelijk zien dat we de zware georganiseerde criminaliteit effectief kunnen aanpakken, als de overheid écht als eenheid opereert”, aldus de minister. “Bij Emergo heb ik het dan niet alleen over het Openbaar Ministerie, de gemeente Amsterdam en de Belastingdienst, maar ook over Amsterdam-Centrum, de Nationale Recherche, de FIOD-ECD en de departementen Justitie, BZK en Financiën.”

Voorbeeld vernieuwende aanpak

De jury van de Mr. Gonsalvesprijs, onder leiding van voorzitter mr. Arthur Docters van Leeuwen, noemt Emergo een goed voorbeeld van vernieuwende aanpak van georganiseerde misdaad die landelijk navolging heeft gekregen. Ondanks het feit dat het hier om een complex project gaat, met vele partners die in het verleden niet op deze wijze hadden samengewerkt, is het succes van de gevolgde aanpak volgens de jury evident. Daarbij zijn het vanzelfsprekend de mensen achter de aanpak geweest die – ieder vanuit hun eigen discipline – Emergo tot een geslaagde operatie hebben gemaakt. In het kader van het project Emergo is op geïntegreerde wijze onderzoek gedaan naar de zware (georganiseerde) criminaliteit in het hart van Amsterdam (Wallen e.o.). Doel hierbij was de criminaliteit in beeld te brengen en te bestrijden met strafrechtelijke, fiscale en bestuurlijke middelen, als ook met nieuwe ICT-technieken.

Integrale aanpak

Bijzonder aan Emergo is dat de samenwerking van de verschillende partijen volledig integraal en op voet van gelijkheid is geweest. De Emergo-aanpak, mede geïnitieerd door het Van Traa-team van de gemeente Amsterdam en opgezet in nauwe samenwerking met het Ministerie van Veiligheid en Justitie, heeft als een belangrijke inspiratiebron gediend voor de ontwikkeling van de landelijke bestuurlijke en geïntegreerde aanpak in de Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s). Het onderzoek in het postcodegebied 1012 naar de hotelsector, de coffeeshopbranche, de raamprostitutie, als ook het doorlichten van hele straten hebben de zware georganiseerde criminaliteit in het hart van Amsterdam goed in beeld gebracht.

De uitkomsten van het onderzoek bewijzen de legitimiteit van het terugdringen van nauw met de criminaliteit verweven branches als de prostitutie, zoals de gemeente Amsterdam beoogt in project 1012. Daarnaast heeft Emergo laten zien dat zware (georganiseerde) misdaad effectief kan worden bestreden wanneer de overheid als eenheid opereert.

Vanuit het Emergo-project zijn ondermeer zes strafrechtelijke onderzoeken naar mensenhandel, witwaspraktijken en drugshandel opgezet. Lodewijk Asscher laat weten ‘verheugd’ te zijn met de prijs voor Emergo: ,,Het is motiverend dat Emergo effectief is. Het toont aan dat het noodzakelijk is om de bovenwereld te beschermen tegen criminaliteit. Emergo is daar belangrijk in en Amsterdam wordt er langzaam maar zeker veiliger door. We hebben ondermeer een aantal mensenhandelzaken voor de rechter kunnen brengen, het romantische beeld van de prostitutie verdwijnt langzaam maar zeker en het gebied wordt opnieuw ingericht. Met minder raambordelen, minder laagwaardige horeca en meer aandacht voor de prachtige historische omgeving; nieuwe, bonafide investeerders vinden hun weg naar het gebied. Deze prijs is een geweldig compliment voor al die mensen die vanuit al die organisaties hun expertise verlenen aan het veiliger maken van een van de mooiste en oudste stukken van onze hoofdstad.”

Digitaal Bedrijvenloket Cybercrime

De jury nomineerde behalve Emergo ook het Digitaal Bedrijvenloket Cybercrime (DBC) van de politie Flevoland. Het DBC is een initiatief van politie Flevoland, de Kamer van Koophandel, de bedrijvenkring Flevoland, het Openbaar Ministerie en het Programma Aanpak Cybercrime (PAC) en Het loket biedt ondernemers de mogelijkheid om digitaal melding of aangifte te doen van hacking, skimming, phishing, internetfraude en andere vormen van cybercrime.

ProDemos

De Mr. Gonsalvesprijs gaat uit van ProDemos (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. Dit jaar was het thema de aanpak van georganiseerde criminaliteit, met speciale aandacht voor de rol die burgers, instanties, het onderwijs, het bedrijfsleven en de overheid in de meest brede zin hierin kunnen spelen.

In 2005 ging de Mr. Gonsalvesprijs naar de Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden. Daarna won het project SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant de prijs en in 2009 viel die eer te beurt aan de Amsterdamse politieman Leen Schaap, als eerbetoon aan alle politiemensen die als lid van de mobiele eenheid te maken kregen met agressie en geweld. De prijsuitreiking vond dit jaar plaats bij de Raad voor de Rechtspraak in Den Haag.

Gunning houdt lezing

De tweejaarlijkse Mr. Gonsalves-lezing, traditiegetrouw voorafgaand aan de prijsuitreiking, is dit jaar gehouden door Louise Gunning-Schepers, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Gezondheidsraad en naamgever van de commissie die de misstanden bij het Amsterdamse kinderdagverblijf Het Hofnarretje onderzocht.

Twee genomineerden voor Gonsalvesprijs 2011

Op 19 december 2011 reikt de Minister van Veiligheid en Justitie mr. Ivo Opstelten de vierde Mr. Gonsalvesprijs uit in het pand van de Raad voor de Rechtspraak in Den Haag.

In de afgelopen weken heeft de jury van de Mr. Gonsalvesprijs, onder leiding van juryvoorzitter mr. Arthur Docters van Leeuwen, zich over acht inzendingen gebogen. En dat heeft na uitvoerig en rijp beraad geleid tot de nominatie van twee projecten: Digitaal Bedrijvenloket Cybercrime en het project Emergo in Amsterdam.

Een korte uitleg van beide projecten:

Digitaal Bedrijvenloket Cybercrime

Het Digitaal Bedrijvenloket Cybercrime (DBC) bestaat sinds 20 april 2011 en maakt deel uit van het project Cybercrime van de politie Flevoland. Het loket is een initiatief van politie Flevoland, de Kamer van Koophandel, de bedrijvenkring Flevoland, het Openbaar Ministerie en het Programma Aanpak Cybercrime (PAC).

Het loket biedt ondernemers de mogelijkheid om digitaal melding of aangifte te doen van hacking, skimming, phishing, internetfraude en andere vormen van cybercrime. Via een keuzemenu wordt de aangever van A tot Z door de aangifte geleid. Door een ingebouwd Aangifte Volg Systeem kan de ondernemer volgen wat er met zijn aangifte gebeurt. Het DBC is bedoeld als laagdrempelige oplossing om ondernemers te stimuleren daadwerkelijk aangifte te doen van cybercrime, hun vertrouwen in de aanpak van cybercrime door de politie te vergroten en de politie meer inzicht te geven in deze vorm van zware georganiseerde misdaad.

De jury beschouwt het DBC als een goed voorbeeld van vernieuwing op het terrein van de aanpak van georganiseerde misdaad. Vooral omdat er verschillende partijen bij betrokken zijn, in het bijzonder de ondernemers (o.a. via de Kamer van Koophandel). Cybercrime is een betrekkelijk nieuwe vorm van georganiseerde criminaliteit die, gezien de steeds grotere mate van digitalisering en de groeiende rol van internet, aanzienlijke schade kan berokkenen aan bedrijven, particulieren en overheid. Juist daarom is het zo belangrijk dat bij de bestrijding hiervan zoveel wordt samengewerkt. Bovendien heeft het DBC als vliegwiel voor verdere innovatie gewerkt: op dit moment wordt op verzoek van de politie Flevoland door TNO en het bedrijf Your Request een vorm van kunstmatige intelligentie ontwikkeld, onder de werktitel i-DBC. Dit kennissysteem moet het mogelijk maken voor alle partijen in de opsporingsketen, inclusief ondernemers, om een zo volledig mogelijk inzicht te krijgen in regionale, landelijke en op termijn ook internationale ontwikkelingen ten behoeve van de preventie en bestrijding van cybercrime. Begin 2012 zal dit lerend kennissysteem gekoppeld worden aan het DBC.

Het is de bedoeling dat het DBC binnen afzienbare tijd landelijk wordt ingezet. Het DBC is een innovatief initiatief dat niet alleen een stimulans kan bieden bij de (gezamenlijke) aanpak van cybercrime, maar ook goed aansluit bij het streven om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven zo veel mogelijk te beperken. Daarbij is de beoogde toepassing van nieuwe technologie om de relevante data voor alle belanghebbenden te ontsluiten veelbelovend.

Project Emergo

In het kader van het project Emergo is op geïntegreerde wijze onderzoek gedaan naar zware (georganiseerde) criminaliteit in het hart van Amsterdam (Wallen e.o.). Doel hierbij was deze criminaliteit in beeld te brengen en te bestrijden met strafrechtelijke, fiscale en bestuursrechtelijke middelen, als ook met nieuwe ICT-technieken.

Bijzonder aan Emergo is dat de samenwerking van de verschillende partijen volledig integraal en op voet van gelijkheid is geweest. De Emergo-aanpak, mede geïnitieerd door het Van Traa-team van de gemeente Amsterdam, heeft als een belangrijke inspiratiebron gediend voor de ontwikkeling van de landelijke bestuurlijke en geïntegreerde aanpak in de Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s). Het onderzoek in het postcodegebied 1012 naar de hotelsector, de coffeeshopbranche, de raamprostitutie, als ook het doorlichten van hele straten hebben de zware georganiseerde criminaliteit in het hart van Amsterdam goed in beeld gebracht.

De uitkomsten van het onderzoek bewijzen de legitimiteit van het terugdringen en geografisch beperken van nauw met de criminaliteit verweven branches zoals de prostitutie. Daarnaast heeft Emergo laten zien dat zware (georganiseerde) misdaad effectief kan worden bestreden wanneer de overheid als eenheid opereert. Vanuit het Emergo-project zijn zes strafrechtelijke onderzoeken naar mensenhandel, witwaspraktijken en drugshandel opgezet.

De jury heeft Emergo genomineerd omdat het een goed voorbeeld is van integrale (en daarmee) vernieuwende aanpak van georganiseerde misdaad, die landelijk navolging heeft gevonden. Ondanks het feit dat het hier om een complex project ging, met vele partners die in het verleden niet op deze wijze hadden samengewerkt, is het succes van de gevolgde aanpak evident. Daarbij zijn het vanzelfsprekend de mensen ‘achter’ deze aanpak geweest die – ieder vanuit hun eigen discipline – Emergo tot een geslaagde operatie hebben gemaakt.

Mr. Gonsalvesprijs en ProDemos

De Mr. Gonsalvesprijs wordt gehost door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat (www.prodemos.nl) en wordt elke twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan vernieuwing binnen de rechtshandhaving. Dit jaar is het thema de aanpak van georganiseerde criminaliteit, met speciale aandacht voor de rol die burgers, instanties, het onderwijs, het bedrijfsleven en de overheid in de meest brede zin hierin kunnen spelen.

In 2005 ging de Mr. Gonsalvesprijs naar de Unit Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden. Daarna won het project SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant de prijs en in 2009 viel die eer te beurt aan de Amsterdamse politieman Leen Schaap. Hij kreeg de derde Mr. Gonsalvesprijs uitgereikt als eerbetoon aan alle politiemensen die als lid van de mobiele eenheid te maken kregen met agressie en geweld.

Gonsalvesprijs 2009: Prijs voor Amsterdamse politieman is eerbetoon aan alle ME’ers

De Amsterdamse politieman Leen Schaap heeft op 2 november 2009, de derde mr Gonsalvesprijs uitgereikt gekregen als eerbetoon aan alle politiemensen die als lid van de mobiele eenheid te maken krijgen met agressie en geweld.

Schaap kreeg de Mr. Gonsalvesprijs in het gebouw van de Raad voor de Rechtspraak in Den Haag overhandigd door minister Hirsch Ballin van Justitie. Die dankte Schaap voor zijn inzet: “Hiermee prijzen we niet alleen hem, maar ook al die andere mensen die dag en nacht in de frontlinie van de samenleving staan. En die daarbij helaas ook in toenemende mate te maken krijgen met verbale agressie en fysiek geweld”, aldus de minister.

 ‘ME in frontlinie samenleving’

De plaatsvervangend voorzitter van de jury, mr. F.W.H. van den Emster, stak de ME in zijn toespraak een hart onder de riem: “Als er één groep is die, op gezette tijden, in de uiterste frontlinie van de rechthandhaving staat, dan zijn het wel de leden van de Mobiele Eenheid. De nominatie van commissaris Schaap is tegelijkertijd een eerbetoon aan alle politiemensen die deel hebben uitgemaakt of deel uitmaken van de Mobiele Eenheid en die als representanten een herkenbaar doelwit vormen voor relschoppers en actievoerders die voor een deel naar steeds grover geweld neigen.”

‘Stevige steun in de rug samenleving’

Jury-voorzitter van den Emster, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak die de zieke mr. A.W.H. Docters van Leeuwen verving, had ook warme woorden voor de andere genomineerden: het project ProKid van Politie Gelderland-Midden en de hoogleraar Jan Naeyé. Minister Hirsch Ballin dankte alle drie de genomineerden voor ‘hun stevige steun in de rug voor Justitie en de samenleving’. Bemoedigen en aanmoedigen De Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving gaat naar een persoon of organisatie die dan wel een project dat een vernieuwende bijdrage levert aan de rechtshandhaving. Het curatorium onder leiding van staatsraad drs. W.J. (Wim) Deetman wil hiermee bovenal de rechtshandhavers.

‘Bemoedigen en aanmoedigen’

Het is voor de derde keer dat de prijs werd uitgereikt. In de tweede eerdere edities vielen het project Multi-etnisch Politiewerk van Politie Haaglanden en SMS Alert van Politie Midden- en West-Brabant in de prijzen. Naamgever prijs De Mr. Gonsalvesprijs draagt de naam van mr. R.A. (Rolph) Gonsalves (1932-2002), het laatst vice-voorzitter van het College van procureurs-generaal, de landelijke leiding van het Openbaar Ministerie.

Enquête: ‘Geweld tegen gezagsdragers niet erger dan tegen gewone burgers’

Gezagsdragers moeten tegen een zekere mate van geweld kunnen, omdat hun werk dit nu eenmaal met zich meebrengt. Dat meent een meerderheid (62%) van de deelnemers aan een recente enquête. De enquête gaf als voorbeelden van gezagsdragers politiemensen, beveiligers, toezichthouders en conducteurs. Van de deelnemers vindt 63% geweld tegen gezagsdragers dan ook niet erger dan geweld tegen gewone burgers.

Dit blijkt uit de enquête die onderzoeksbureau Trendbox te Amsterdam onlangs hield in opdracht van het curatorium van de mr Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving. Het curatorium gaf deze opdracht met het oog op de aanstaande prijsuitreiking. De prijs staat ditmaal in het teken van de aanpak van geweld tegen gezagsdragers en van ‘korte lontjescriminaliteit’.

Noorden-Oosten

De opvattingen over de stelling dat gezagsdragers tegen een zekere mate van geweld moeten kunnen ontlopen elkaar weinig onder mannen (64%) en vrouwen (60%). Wel is er een duidelijk verschil tussen leeftijdsgroepen. In de leeftijd tussen 16 en 49 jaar is 67% het met deze stelling eens, in de leeftijd vanaf 50 jaar 56%. In het Noorden van het land kunnen de meeste mensen (72%) zich in de stelling vinden, tegenover 57% in het Oosten, 60% in het Westen en 66% in het Zuiden.

Man-vrouw

De deelnemers vinden geweld tegen gezagsdragers niet erger dan geweld tegen gewone burgers. Niettemin lopen de opvattingen hierover tussen mannen en vrouwen uiteen. Van de mannen vindt 56% dit niet erger en van de vrouwen 71%. Ook tussen de leeftijdsgroepen is het verschil opvallend. Van de mensen in de leeftijd tussen 16 en 24 jaar vindt 74% dit niet erger, tegenover 61% in de leeftijd vanaf 50 jaar. Verschil is eveneens goed te zien tussen huishoudens van één persoon (57%) en van drie of meer personen (67%). Ook bij deze stelling zijn de verschillen het grootst tussen het Noorden (71%) en het Oosten (51%).

Aan de enquête door Trendbox namen, verspreid over het land, in totaal 508 mensen deel. De verdeling tussen man (250) en vrouw (258) is ongeveer gelijk, evenals die tussen lage en middeninkomens aan de ene en hoge inkomens aan de andere kant. De huishoudgrootte van de deelnemers verschilt van één persoon (98 deelnemers), tot twee (178) en drie of meer (232). De steekproef van het onderzoek is landelijk representatief voor de populatie van 16 jaar en ouder.

Gonsalveslezing

Minister van Justitie mr. E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin reikt vandaag, op de openingsdag van de eerste Week van het Recht, in Den Haag de Gonsalvesprijs uit. Burgemeester J.J. (Jozias) van Aartsen van Den Haag – hij is tevens voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad – houdt bij deze gelegenheid de tweede Gonsalveslezing.

Bemoedigen en aanmoedigen

De Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving gaat naar een persoon of organisatie die dan wel een project dat een vernieuwende bijdrage levert aan de rechtshandhaving. Het curatorium onder leiding van staatsraad drs. W.J. (Wim) Deetman wil hiermee bovenal de rechtshandhavers ‘bemoedigen en aanmoedigen’.

Alle ME’ers

De jury onder leiding van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen nomineert drie uiteenlopende kandidaten voor deze editie van de prijs: de Amsterdamse politieman Leen Schaap en in hem alle ME’ers, het project ProKid van Politie Gelderland-Midden en prof. dr. Jan Naeyé, hoogleraar strafrecht en politierecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam (zie ook: www.gonsalvesprijs.nl).

Enquête: ‘Mensen sneller door het lint dan vroeger’

Een overgrote meerderheid vindt dat mensen tegenwoordig sneller ‘door het lint’ gaan dan vroeger. Van de mensen die deelnamen aan een onlangs gehouden enquête meent maar liefst 93% dit. Mensen in de leeftijd tussen 16 en 24 jaar vinden dit minder sterk (81%) dan mensen van 50 jaar en ouder (96%). Dit blijkt uit de enquête die onderzoeksbureau Trendbox te Amsterdam onlangs hield in opdracht van het curatorium van de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving.

Oorzaken

Hoewel de deelnemers een veelheid aan oorzaken aanvoeren voor deze toename meent een even groot percentage (93%) van hen dat die oorzaken geen ‘geldige reden’ of ten minste een verzachtende omstandigheid zijn voor gebruik van geweld. Als oorzaak noemen de deelnemers vooral stress, gebrek aan respect, tolerantie en normen en waarden, verslaving aan alcohol en drugs, allochtonen. Een opsomming van vermeende oorzaken en een bloemlezing van citaten gaat hierbij.

Korte lontjescriminaliteit

Het curatorium gaf opdracht tot deze enquête met het oog op de uitreiking van de prijs. De derde editie van de prijs staat in het teken van de aanpak van geweld tegen gezagsdragers en van zogeheten korte lontjescriminaliteit. Het curatorium verstaat hieronder criminaliteit die voort kan komen uit een ‘kort lontje’ en waarbij de verdachte zijn of haar ‘korte lontje’ aanvoert als excuus voor de gepleegde criminaliteit.

Gonsalveslezing

Minister van Justitie mr. E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin reikt vandaag, op de openingsdag van de eerste Week van het Recht, in Den Haag de Gonsalvesprijs uit. Burgemeester J.J. (Jozias) van Aartsen van Den Haag, voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad, houdt bij die gelegenheid de Gonsalveslezing.

Bemoedigen en aanmoedigen

De Gonsalvesprijs gaat naar een persoon of organisatie die dan wel een project dat een vernieuwende bijdrage levert aan de rechtshandhaving. Het curatorium onder leiding van staatsraad drs. W.J. (Wim) Deetman wil hiermee bovenal de rechtshandhavers ‘bemoedigen en aanmoedigen’.

Alle ME’ers

De jury onder leiding van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen nomineert ditmaal drie uiteenlopende kandidaten voor de prijs: de Amsterdamse politieman Leen Schaap en met hem alle ME’ers, het project ProKid van de Politie Gelderland-Midden en prof. dr. Jan Naeyé, hoogleraar strafrecht en politierecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Enquête

Aan de enquête door Trendbox namen, verspreid over het land, in totaal 508 mensen deel. De verdeling tussen man (250) en vrouw (258) is ongeveer gelijk, evenals die tussen lage en middeninkomens aan de ene en hoge inkomens aan de andere kant. De huishoudgrootte van de deelnemers verschilt van één persoon (98 deelnemers), tot twee (178) en drie of meer (232). De steekproef van het onderzoek is landelijk representatief voor de populatie van 16 jaar en ouder.

Lees ook de bijlage bij het persbericht over de Publieksenquête Mr. Gonsalvesprijs 2 november 2009: ‘Mensen sneller door het lint dan vroeger’

Bijlage bij het persbericht over de Publieksenquête van de Mr. Gonsalvesprijs 2 november 2009: ‘Mensen sneller door het lint dan vroeger’

Men voelt zich al gauw in de kuif gepikt

Genoemde oorzaken van korte lontjescriminaliteit

Gevraagd naar oorzaken van de waarneming dat mensen ‘sneller door het lint’ gaan geven deelnemers aan de enquête (zonder rangorde) aan dat er een gebrek is aan respect tegenover elkaar, ouderen of meerderen maar ook dat er een gebrek is aan afstand, tijd, rust, zelfdiscipline, controle door ouders, (straffen in de) opvoeding, sociale controle, structuur, ontzag voor gezag, wellevendheid, rekening houden met naasten, fatsoen, tolerantie, normen en waarden, geloof in Christus, nuance, cohesie in de samenleving, kennis van elkaars taal, medemenselijkheid, solidariteit.

De deelnemers geven verder (eveneens zonder rangorde) aan dat er sprake is van teveel stress en gejaagdheid, agressie, brutaliteit, impulsen, (zucht naar) sensatie, geweld op televisie en in computergames, privéproblemen, aandacht voor mensen die door het lint gaan maar ook teveel betutteling, (onrechtvaardige) regels, welvaart.

Tevens noemen zij als oorzaken: te snelle verandering, te complexe maatschappij, te hoge prestatiedruk, te egoïstisch gedrag, te druk, te vol land, te ‘slappe’ reactie van gezagsdragers, te lage straffen.

Bovendien wijzen zij op oorzaken als: Amerikaanse levensstijl, consumptie van vlees, verslaving, depressie, jaloezie, individualisme, economische crisis, geldgebrek, armoede, poldermodel, verward gezinsleven, cultuurverschillen, allochtonen, ‘falende’ en ‘wereldvreemde’ rechtspleging, media die incidenten uitvergroten, commercie die mensen voorspiegelt dat ze overal recht op hebben en wel nu, zelfexpressie die mensen opeisen, multiculturele samenleving, (overlast van luidruchtige allochtone) hangjongeren, opkomst van een ‘gangcultuur’, verloedering van de woonomgeving, vuil op straat, hondenpoep, toenemende assertiviteit, domheid, discriminatie, ontevredenheid, verveling.

Enkele citaten

  • De herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog zijn vergeten. Geweld wordt daar niet meer door afgeremd.
  • Het leven gaat veel sneller tegenwoordig. Geen tijd om na te denken.
  • Verslaving in combinatie met vroeger gepest, misbruikt, in de steek gelaten, verkeerde vrienden.
  • Individualist. Ik heb geen overlast.
  • Geen idee. Geen overlast in de vinex.
  • Overlast van ‘hier tijdelijk werkende oostblokkers’ die ‘veel drinken’.
  • Veel meer buitenlands temperament dan vroeger.
  • Gebrek aan tolerantie in de samenleving, onder andere door bepaalde intolerante politici.
  • Ook onder invloed van de media is het: eerst schreeuwen en dan pas nadenken.
  • Men voelt zich al gauw in de kuif gepikt.
  • We zijn een ontevreden volkje geworden en door de opvoeding van tegenwoordig (mijn kind is een heilige) wordt dat alleen maar erger.
  • De Westerse wereld wordt opgefokt door het kapitaal!!!!
  • ‘Mensen sneller door het lint dan vroeger’

Enquête: ‘Overheid schakelt burgers te weinig in bij bestrijden misdaad’

Een ruime meerderheid (86%) vindt dat de overheid burgers (veel) te weinig in staat stelt om mee te helpen overlast en misdaad aan te pakken. De omvang van deze meerderheid nam in vergelijking met begin vorig jaar (90%) nauwelijks af.

Dit blijkt uit de enquête die het onderzoeksbureau Trendbox te Amsterdam onlangs hield in opdracht van het curatorium van de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving. Binnen deze ruime meerderheid lopen de opvattingen over de opstelling van de overheid uiteen. Meer mensen tussen de 16 en 24 jaar (63%), vrouwen (59%) en mensen uit huishoudens van drie of meer personen (60%) vinden dat de overheid hen hiertoe onvoldoende in staat stelt dan mensen van boven de 50 jaar (52%), mannen (52%) en mensen met een huishouden van één persoon (50%).

Onverminderd actueel

Het curatorium gaf opdracht tot de enquête met het oog op de prijsuitreiking. De derde editie van deze prijs staat in het teken van de aanpak van geweld tegen gezagsdragers en van zogeheten korte lontjescriminaliteit. Niettemin wilde het curatorium in de enquête ook enkele vragen laten stellen over het onverminderd actuele thema van burgerparticipatie in de aanpak van overlast en opsporing van strafbare feiten. Dit thema stond centraal tijdens de vorige editie van de prijs.

Eigen verantwoordelijkheid

Een forse meerderheid (82%) van de deelnemers aan de enquête meent ook dat burgers zelf een verantwoordelijkheid hebben bij het aanpakken van overlast en crimineel gedrag. Begin 2008 bedroeg dit 86%. Van de mensen in de leeftijd tussen 16 tot 24 jaar vindt echter een minder groot deel (64%) dit dan van de mensen boven de 50 jaar (86%). In de grootste steden is een groter deel (87%) het hiermee eens dan in het Zuiden (77%).

Durf

Op de vraag of mensen zelf, als burger, verantwoordelijkheid durven te nemen bij het aanpakken van overlast en crimineel gedrag, gaf 72% aan dat dit sterk afhangt van de omstandigheden.

Vandalisme

Van vernielingen en andere vormen van vandalisme hebben mensen het meest last in hun wijk of buurt (37%). Die moeten dan ook voorrang krijgen bij de bestrijding, meent men. Ook in dit opzicht lopen de grootste steden (42%) en het Zuiden (35%) uiteen. Overlast door verkeer en overlast door jeugd delen met 22% de tweede plaats. In het Oosten ondervinden de meeste overlast van verkeer (30%) en in de grootste steden ervaren de meeste mensen (32%) overlast door jeugd.

Gonsalveslezing

Minister van Justitie mr. E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin reikt komende maandag 2 november, op de openingsdag van de eerste Week van het Recht, in Den Haag de Gonsalvesprijs uit. Burgemeester J.J. (Jozias) van Aartsen van Den Haag, voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad, houdt bij die gelegenheid de Gonsalveslezing. De voorzitter van het College van procureurs-generaal, mr. H.N. Brouwer, hield begin vorig jaar de eerste Gonsalveslezing, over burgerparticipatie.

Bemoedigen en aanmoedigen

De Gonsalvesprijs gaat naar een persoon of organisatie die dan wel een project dat een vernieuwende bijdrage levert aan de rechtshandhaving. Het curatorium onder leiding van staatsraad drs W.J. (Wim) Deetman wil hiermee bovenal de rechtshandhavers ‘bemoedigen en aanmoedigen’.

Alle ME’ers

De jury onder leiding van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen nomineert ditmaal drie uiteenlopende kandidaten voor de prijs: de Amsterdamse politieman Leen Schaap en met hem alle ME’ers, het project ProKid van de Politie Gelderland-Midden en prof. dr. Jan Naeyé, hoogleraar strafrecht en politierecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Enquête

Aan de enquête door Trendbox namen, verspreid over het land, in totaal 508 mensen deel. De verdeling tussen man (250) en vrouw (258) is ongeveer gelijk, evenals die tussen lage en middeninkomens aan de ene en hoge inkomens aan de andere kant. De huishoudgrootte van de deelnemers verschilt van één persoon (98 deelnemers), tot twee (178) en drie of meer (232). De steekproef van het onderzoek is landelijk representatief voor de populatie van 16 jaar en ouder.

Minister Hirsch Ballin reikt derde Gonsalvesprijs uit (2009)

Op maandag 2 november 2009 reikt minister van Justitie mr. E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin de Mr. Gonsalves nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving uit.

Vernieuwende handhavers

De Mr. Gonsalvesprijs wordt eens in de twee jaar toegekend aan een persoon, een groep personen of een instelling die zich bij uitstek verdienstelijk maakt of heeft gemaakt voor innovatie op het terrein van de rechtshandhaving in het koninkrijk.

Deelname staat open voor een ieder die op bijzonder vernieuwende wijze bijdraagt dan wel heeft bijgedragen aan de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en/of aan de rechtshandhaving in het algemeen. De bijdrage kan (hebben) bestaan uit het ontwikkelen van een vernieuwend idee, een nieuwe werkwijze of een nieuwe instrument.

Geweld en ‘korte lontjes’

Kandidaten voor de Mr. Gonsalvesprijs 2009 moeten succesvolle initiatieven op hun naam hebben staan op een van de volgende gebieden: de aanpak van ‘korte lontjescriminaliteit’, de bestuursrechtelijke handhaving in combinatie met de aanpak van georganiseerde misdaad en het intensiveren van de rol van het openbaar bestuur daarbij of de aanpak van geweldgebruik tegen gezagsdragers.

De termijn voor inzending van kandidaten begint vandaag en sluit op 1 oktober 2009. Vervolgens buigt een jury uit het midden van het curatorium zich over de voorliggende kandidaten. De jury staat onder voorzitterschap van mr. A.W.H. (Arthur) Docters van Leeuwen. In zijn loopbaan was hij onder andere voorzitter van het College van procureurs-generaal en van de Autoriteit Financiële Markten, evenals hoofd van de Binnenlandse Veiligheidsdienst.

Week van het Recht

Eerdere winnaars van de Mr. Gonsalvesprijs waren de unit Multi-etnisch Politiewerk van de regiopolitie Haaglanden (2005) en het project SMS Alert, bedacht door het politiekorps Midden- en West-Brabant (2008).

De uitreiking van de Mr. Gonsalvesprijs markeert het begin van de Week van het Recht (2 tot en met 7 november 2009).

Gonsalvesprijs in ‘Week van het Recht’ 2009

De Week van het Recht, van november, 2 t/m 7 november 2009, is een themaweek met allerlei activiteiten die te maken hebben met de rechtstaat.

Door de democratische rechtsstaat in de schijnwerpers te zetten, willen de deelnemers aan de Week van het Recht Nederland ervan doordringen dat een democratische samenleving niet kan bestaan zonder recht.

Waarom een Week van het Recht?

Soms is het net of recht een vanzelfsprekendheid is, maar grote delen van de wereld moeten het stellen zonder goed werkend rechtssysteem. Daarom is de Nederlandse rechtsstaat het waard om bij stil te staan.

De doelen van de Week van het Recht zijn:

  • overdragen van kennis en begrip over de kernwaarden van de democratische rechtsstaat
  • bijdragen aan een beter begrip hoe de Nederlandse rechtsstaat werkt en wie er aan bijdragen
  • brede lagen van de samenleving betrekken bij het functioneren van de rechtsstaat

Voor wie is de Week van het Recht bestemd?

De Week van het Recht is interessant voor iedereen. Maar speciale aandacht is er voor jongeren, studenten en scholieren. Zij zijn de toekomst van de rechtsstaat: de rechters en advocaten, de officieren van justitie en de journalisten van morgen. Op 2 november is de opening van de Week van het Recht speciaal op touw gezet voor scholieren. Dan gaat een speciaal onderwijsprogramma van start over het recht.

Een andere belangrijke doelgroep voor de Week van het Recht zijn (jonge) professionals: bijvoorbeeld advocaten, journalisten, leden van de rechterlijke macht, politiemensen en rijksambtenaren.

Wat is er te doen tijdens de Week van het Recht?

Tijdens de Week van het Recht is er van alles te doen. Het hoogtepunt is op zaterdag 7 november, als de rechtbanken de deuren open zetten voor een breed publiek. De week daarvoor is er van alles te doen: van debatten, lezingen en het uitreiken van een vakprijs tot het maken van rondwandelingen door het centrum van Den Haag, waar de democratische rechtsstaat Nederland zijn wortels heeft.

Voor een uitgebreid overzicht van alle activiteiten: check de activiteitenkalender. Het is de bedoeling dat de Week de komende jaren uitgroeit tot een groter evenement met nog meer activiteiten en deelnemers.

Wie doen er mee aan de Week van het Recht?

De voortrekker van de Week van het Recht is het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een aantal belangrijke partijen die een rol spelen in de rechtsstaat Nederland doet mee: het ministerie van Justitie, de Nederlandse Orde van Advocaten, het Openbaar Ministerie, de Raad voor de rechtspraak en het Instituut voor Publiek en Politiek.

Ook veel andere partijen dragen bij aan de Week van het Recht, media, universiteiten, hogescholen, het Forum voor Democratische Ontwikkeling, de stichting Jacques van Veendebat en lokale debatcentra. Instellingen en organisaties die willen bijdragen aan de Week van het Recht door middel van een eigen activiteit, zijn van harte welkom.

Meer informatie is terug te vinden op www.weekvanhetrecht.nl